Эсэгэ ороноо хамгаалагшын жэлдэ, Эсэгын дайнда Илалтын 80 жэлэй ойдо зорюулагдаһан Үбэр Байгалай хизаарай уран зохёолой мүрысөөнэй «Бага хэмжээнэй прозо (рассказ, эссе)» янзада 35-hаа дээшэ наhанай хабаадагшадай хоорондо илагша Долгорма Долгоржаповагай зохёол.
ЭЖЫ
Сэрэгшын бодолнууд
Хүйтэн… Харанхы… Үүрээр бодожо, хархис муухай дайсанда добтолжо, саашань намнахабди. «Халташье hаань унтагты, амарагты» гэжэ командир захираа, теэд унтажа болоногүй.
Утаан… Аргалай гээшэ гү, үгы, ая гангын утаан… Ямар hайхан үнэр бэ! Ямар түрэл үнэр бэ! Байз… Хаанаhааб даа аялга зэдэлнэ. Шэбэнэн уншаhан маани мэгзэм… Ай даа, хөөрхы, эжымнил даа! Эжымни унтангүй эрхиеэ татажа, маани мэгзэм уншажа байнал даа!
Энэ юртэмсэ дээрэ юунhээшье сэнтэй, ульhа дулаахан урин харасатай, эльгэ нимгэхэн эжымни даа. Эжы… Балшар бага наhандань үриингөө үлгы дээрэ гүнгэнэн дуулаhан эжын дууе юунтэй жэшээлтэйб?
Аалихан hэбшээнэй дүмүүхэнээр шэбэнэһэндэл адли гү, али ангаhан талаяа ундалуулhан аргаахан борооной шааяhан дуhалнуудтал адли гү?
Огторгойн орьёлдо зэлэ татаhан шубуудай ганганааншье дуулдаhан мэтэл, эжын дуулаhан үлгын дуунай аялга соо.
Υриингөө торгон зөөлэхэн һамбайень эльбэн байдаг эжын дулаахан гарнуудые юунтэй жэшээлтэйб?
Υдэр бүри газар дэлхэйгээ эрьен шарадаг алтан шара наранай туяадал дулаахан гү, хадынгаа үбэрhөө харьялан урдадаг аршаан булагай эршэдэл арюухан гү, эхэ эсэгын, гал гуламтын, хойморой бурхан гунгарбаа соохи зулын голдол нангин гү – эжын зөөлэхэн гарнууд.
Энэ дэлхэй дээрэ — эгээл hайхан эжын урихан нюдэдэй элшэ гэрэлые юунтэй жэшээлтэйб? Юунтэйшье жэшэхын аргагүйл, эжын урихан харасые. Υри хүүгэдээ альган дээрэхэнээ үндылгэжэ, хүйтэн һалхинһаа, хүнэй хэлэнһээ, шэрүүн аадарһаа, хархис дайсанай hомонhоо аршалжа шадаха эди шэдитэйл — эжын сэдьхэл…
«Отря-ад, бодо!» — командирай захиралта зэдэлжэ, нойрмогложо байhан би бултантай хамта жагсаалда зогсобоб. Хии моримни хиидэнэ, эжымни дулаахан сэдьхэл намтаяа, ямаршье дайсанда диилдэхэгүйбди! Эхэ оромнай мантаяа!
Долгорма Долгоржапова.
2024 оной ноябрь,
Амидхааша.
